Overslaan en naar de inhoud gaan

Met Artemis II gaat NASA voor het eerst sinds december 1972 nog eens mensen naar de Maan sturen. Landen op het maanoppervlak is niet voor deze missie. Dat zou ten vroegste in 2028 zijn met de volgende Artemis-vlucht. In wat volgt krijg je een (omgekeerd) chronologisch overzicht van Artemis II. Vanaf het moment dat raket en capsule naar het lanceerplatform werden gereden tot aan splashdown als de capsule na een reisje van 10 dagen weer op Aarde aankomt.

De lancering is momenteel uitgesteld naar ten vroegste maandag 9 februari om 5u20 (met een lanceervenster van 2 uur).

Artemis II

03.02 - WDR afgerond - Lancering uitgesteld naar maart.

Gisteren eindigden we ons verslag van de Wet Dress Rehearsal op het moment dat zowel in de Core Stage als in de ICPS zowel de vloeibare waterstof als de vloeibare zuurstof in "replenish mode" waren. De tanks zijn vol, maar door de koude aard van de vloeistoffen zal er continu een kleine hoeveelheid verdampen. Men moet dus regelmatig letterlijk een beetje druk van de ketel laten, maar de verschillende tanks moeten dus ook regelmatig wat bijgevuld worden.

Met het tanken afgerond was het de Closeout Crew die naar het pad mocht verhuizen. Zij doen eerst wat voorbereidend werk in de capsule en in de White Room (het einde van de Crew Access Arm, de "gang" langs de welke de astronauten moeten stappen als ze uit de lift komen en naar de capsule gaan). Die bemanning zat nog in Houston in quarantaine, maar de Closeout Crew deden al hun activiteiten zoals bij een eigenlijke lancering.

Toen ze de beide luiken afgesloten hadden (het eigenlijke luik van de Orion-capsule maar ook het luik van het Launch Abort System) en hun testwerk hadden afgerond zouden ze het lanceerplatform verlaten.

De klok stond op HOLD op T-10m. Men zat dan wel niet meer op schema, maar toch werd de klok gestart. Die laatste 10 minuten is de Terminal Count en zou bij deze test in een eerste run tot T-33s lopen. Daarna zou men de klok weer naar T-10m draaien om een tweede Terminal Count te doen. Maar dat tweede scenario liet men vallen.

Maar de klok stopte iets vroeger, op T-5m15s omdat er zich weer een piek voordeed in de waterstofconcentratie. Op dezelfde plek als voorheen. Daarom werd uiteindelijk de test afgebroken.

Om 19u vanavond is er een persconferentie. Maar een eerder verspreid bericht liet weten dat men eerst de data gaat bekijken, een oplossing voor het lek gaat zoeken en dat men dan de WDR zal herhalen. Dat wil ook zeggen dat een volgende lanceermogelijkheid ten vroegste begin maart zal zijn.
 

02.02 - De tanktest is gestart, maar kampt (weer) met waterstoflekken.

22u50 - Nog een laatste update van mijnentwege. De Core Stage lijkt zo goed als gevuld te zijn. Voor zover ik weet is het tanken van de ICPS nog bezig. 
Zolang het tanken nog niet is afgerond zal ook de Closeout Crew nog niet naar de raket toe gaan om hun acties tijdens de countdown te repeteren en de capsule af te sluiten.
Tijd om mijn bed op te zoeken :-)  Ik zal morgen wel lezen hoe de countdown verder is afgelopen.

22u38 - NASA laat nu weten dat het tanken blijkbaar WEL door is gegaan en dat de Core Stage tank met vloeibare waterstof zo goed als gevuld is. Het lek is er nog maar blijft binnen de limieten.

22:30 - NASA gaf weer een grafische update. Verrassend maar geen positief nieuws want de niveaus van het vloeibare waterstof in zowel de Core Stage als de ICPS waren niet gestegen. Ook al zou het tanken weer herstart zijn geweest. Het is dus weer wachten op een NASA update. Maar het ziet er dus niet goed uit.

21u48 - Het tanken v/d vloeibare waterstof is herbegonnen. Benieuwd of het lek opnieuw opduikt of niet.

21u37 - Een update van de tankstatus. Wat de Core Stage betreft. De LOX staat op 100%, de vloeibare waterstof staat dus stil op 75% (en zakt heel langzaam door het opwarmen van de vloeibare waterstof in de tank). Hetzelfde geldt voor de vloeibare waterstof in de ICPS (al staat die nog maar op 21%). Wat de ICPS LOX betreft, die is langzaam stijgende. Dus het tanken van de vloeibare zuurstof in de ICPS lijkt dus gestart. 

21u08 (ook al kwam deze update er eerst een 15 minuten later door). Het klopt dat men het tanken van vloeibare waterstof in de Core Stage had hervat (fast fill), maar dat is blijkbaar weer stilgelegd. "Troubleshooting has resumed". Kortom, het lek is nog niet onder controle. Ook het tanken van de ICPS werd weer stilgelegd.

20u58 - We zijn een uur verder sinds de laatste NASA update maar blijkbaar is het tanken weer gestart. Want in de Core Stage stond het niveau voor vloeibaar waterstof op meer dan 70% (gestegen van 55%). Ook het niveau van het vloeibaar waterstof in de ICPS leek opnieuw te stijgen. Dat was af te leiden uit een grafisch overzicht.

Tekstueel zowel in de livestream als de Artemis blog bleef het stil. Het blijft wachten op een officiële NASA update. 

19u59 - ICPS LOX Chilldown - Men doet het nodige om weldra ook vloeibare zuurstof te tanken in de ICPS Upper Stage. Wat de Core Stage betreft, de troubleshooting rond het waterstoflek is nog niet afgelopen.

19u32 - Dan toch een eerste probleem, wellicht niet toevallig met de vloeibare waterstof: "Core Stage LH2 flow stopped for troubleshooting, LOX flow continues."

Er zou zich een lek voordoen in de TSMU - Tail Service Mast Umbilical. Dat zijn de twee grijze structuren op de Mobile Launcher via de welke de Core Stage getankt wordt. Lekken op zich zijn niet zo erg, tenzij ze te groot worden. En dat bleek hier het geval te zijn: "...  leak concentrations exceeded allowable limits". Bij Artemis I had men een remediërende procedures uitgewerkt die nu wellicht worden toegepast om het probleem opgelost te krijgen. Het tanken van LOX in de Core Stage loopt ondertussen verder. 

19u09 - ICPS vloeibare waterstof is nu ook in fast fill.

18u56 - ICPS Liquid Hydrogen chill down underway - Met andere woorden, de voorbereiding op het tanken van de ICPS zijn ook begonnen.

18u36 - Ook de vloeibare zuurstof is nu in fast fill. De klok tikt ondertussen voorbij L-8u20 wat zoveel wil zeggen dat op lanceerdag de bemanning een twintig minuten geleden werd gewekt. 

18u31 - Core Stage Liquid Hydrgen fast fill underway - Goed nieuws, het tanken is nu echt gestart. Duimen dat er zich nu geen lekken voordoen, zoals bij Artemis I het geval was. Nog even wachten en dan start ook de fast fill voor de vloeibare zuurstof.

18u25 - De slow fill voor de vloeibare zuurstof is nu ook gestart. Beide dus voor de Core Stage, de centrale rakettrap. Voor het tanken van de tweede trap of ICPS is het nog even wachten.

18u15 - "Core Stage LH2 slow fill underway" - Met andere woorden het tanken van vloeibare waterstof is begonnen. In eerste instantie gaat dat nog langzaam zodanig dat de hardware zich na de chill down zich nog wat meer kan aanpassen aan de koude temperaturen van vloeibaar waterstof. Eerst dan gaat men over naar "fast fill".

17u42 - Voor de Core Stage is men gestart met zowel de LH2 (vloeibare waterstof) als de LOX (vloeibare zuurstof) chilldown. Met andere woorden de leidingen worden voorbereid op het eigenlijke tanken.

17u25 - De Artemis Launch Director geeft de go om met het tanken van de raket te beginnen.
 

02.02 - De NASA livestream in verband met de WDR (tank test).

Deze begint vandaag om 16u50. Je vindt de stream hier.
 

02.02 - Een reeks speciale ruimtevaartbabbels.

Een eerste uit een reeks van Artemis-babbels is ondertussen beschikbaar.
- RB68/AB01 - Artemis - Een beetje geschiedenis
 

01.02 - De aftelling naar de WDR is begonnen.

01.02 – 02u13 – Start countdown clock – L-48u40

L-10u20m – Go / No-go voor het starten van het tanken - 02 februari rond 16u40
L-04u40m – Einde van het tanken
Closeout Crew ondertussen gestart met het afsluiten van de capsule
Bemanning doet niet mee – Blijven momenteel in quarantaine in Houston

03.02 – 03u00 – Het gesimuleerde lanceermoment
03.02 – 07u00 – Einde test
 

Image
Artemis II Journaal - 01.02.2026


30.01 - Tanktest (Wet Dress Rehearsal) uitgesteld.

Omwille van het koude weer in Florida werd de tanktest uitgesteld. De WDR zal nu ten vroegste plaatsvinden nu maandag 2 februari. Dat betekent dat de vroegst mogelijke lanceerdatum ook opschuift, meer bepaald naar maadag 9 februari. 
 

27.01 – Wet Dress Rehearsal op zaterdag 31 januari (of later).

De WDR of Wet Dress Rehearsal is een algemene repetitie van de lancering (maar dan zonder de raket te lanceren). Met andere woorden, zowat de gehele countdown wordt uitgevoerd. In begrepen het tanken van zowel de Core Stage als de ICPS. Achteraf worden de brandstoftanks van de raket weer leeggepompt om ook deze procedures uit te testen.

De bemanning zal bij deze test niet plaatsnemen in de capsule. De zgn. Close Out crew zal wel aanwezig zijn. Zij ondersteunen de bemanning. Die bemanning zal er dus niet zijn, maar men zal verder dus wel de gehele procedure uitvoeren, tot en met het afsluiten van de capsule en het ontruimen van het lanceerplatform.

Tijdens de WDR worden een aantal scenario’s uitgevoerd waarbij de countdown klok een aantal keren zal stilgelegd worden waarbij men ofwel na een tijdje de aftelklok verder laat tikken dan wel dat de klok teruggedraaid wordt naar een bepaald moment (“recycle”).

Met bijzondere aandacht zal tijdens de WDR naar het tanken uitgekeken worden. Het tanken van vloeibare waterstof gaf bij Artemis I in 2022 heel wat problemen. Tankprocedures werden aangepast net als een gedeelte van de hardware.

Image
Artemis II Journaal - 26.01.2026

23.01 – Astronauten in quarantaine

De periode van quarantaine wordt door NASA omschreven als een “Health Stabilisation Program” en heeft als bedoeling dat tijdens de missie de astronauten niet ziek gaan worden. Daarom worden ze (minstens) twee weken voor de lancering afgezonderd. Dat gebeurt samen met o.a. de backup-astronauten en het ondersteunende personeel. Het eerste week van deze periode verblijven de astronauten nog in Houston. Nadien verhuizen ze naar Florida. 
 

18.01 – De voorbereidingen op de Wet Dress Rehearsal gaan van start.

Met de komst van de Mobile Launcher op het lanceerplatform is de raket dan wel op zijn plaats gebracht maar alle leidingen (voor het tanken van vloeibare waterstof, vloeibare zuurstof, stikstof, helium, …), allerlei dataverbindingen en stroomvoorziening moeten nog aangesloten worden. Andere testen die daarbij op het programma staan zijn communicatietesten met Launch Control en met de Eastern Range (voor de connectie met de raket na lfitoff).

In de dagen die volgden werden testen gedaan met de Crew Access Arm. Die werd tot driemaal toe van de toren naar de capsule en terug gedraaid. De vierde keer bleef de arm tot bij de capsule. 

Ook werd er hydrazine getankt voor het TVCS of Thrust Vector Control System van de SRB’s. Met behulp van een hydraulisch systeem is er de mogelijkheid om de uitlaat van beide boosters aan te sturen zodat de bewegingsrichting van de raket kan gecontroleerd kan worden.

Het werd ook tijd om het Emergency Egress System te testen. Dat is een systeem van een viertal “kooien” dat toelaat - bij problemen op de lanceertoren – zowel het personeel als de bemanning te evacueren. De “kooien” glijden vanaf een hoogte van 114 meter langs een 400 meter lange kabels naar beneden waar ze dan met speciale voertuigen verder in veiligheid kunnen gebracht worden.

Image
Artemis II Journaal - 19.01.2026

17.01 – Rollout – Van de VAB naar LC39B.

Het voorbije jaar werd het Space Launch System voor deze vlucht in het Vehicle Assembly Building (VAB) stap voor stap opgebouwd. Men begon met de twee vastebrandstofraketten (SRB – Solid Rocket Booster). Daarna werd de gigantische Core Stage tussen de twee boosters geplaatst. De Core Stage is uitgerust met 4 motoren (die in een vorig leven dienst deden als Space Shuttle Main Engines) welke werken op vloeibare waterstof en vloeibare zuurstof. Boven op de Core Stage komt dan de ICPS of tweede trap, ook wel de upper stage genoemd. De ICPS of Interim Cryogenic Propulsion Stage brengt de capsule in een baan om de Aarde om ze wat later op het juiste moment richting Maan te stuwen. Die capsule is uiteraard de Orion-capsule. In wezen bestaat die uit twee delen. De Crew Module is het gedeelte waar de bemanning zal verblijven. Om de vlucht mogelijk te maken, om de bemanning in leven te houden, is er de ESM of European Service Module. Zoals de naam laat vermoeden werd de ESM in Europa gebouwd. Helemaal bovenaan staat de LAS of het Launch Abort System. En daarvan hopen we uiteraard dat dit deel niet gebruikt moet worden.

Heel het gevaarte werd opgebouwd op de Mobile Launcher ML-1. Een gigantisch platform met lanceertoren. Een gigantisch rupsvoertuig – CT-2 of Crawler-Transporter – zorgt ervoor dat die ML-1 samen met de raket vanuit de VAB naar het lanceerplatform LC39B gereden wordt.

Het is een tochtje van 6,4 km. Het startte om 13u08 (onze tijd) en eindigde na middernacht om 00u42 met het afleveren van ML-1 op het Launch Complex 39B.
 

10.01 – NASA geeft het startschot.

Er werd al een tijdje naar uitgekeken maar op 10 januari was het zover. NASA liet weten dat op 17 januari raket en capsule voor Artemis II vanuit de VAB naar het lanceerplatform zouden gereden worden. Eind januari werd een Wet Dress Rehearsal voorzien (de algemene repetitie van de countdown), gevolgd door een Flight Readiness Review. Vroegst mogelijke lancering is op 7 februari.